Individual characteristics of adaptive capacity in pigs: welfare, health and production. Deel III: "Effects of chronic stress on welfare and health of pigs"

Projectleider: Prof. dr. V.M. Wiegant
Onderzoeker: mw dr. N.A. Geverink
Projectperiode: oktober 1998 Ė augustus 2001

Resultaten
Uit dit onderzoek blijkt dat (ook bij varkens) de individuele copingstrategie van de jonge big voorspellend kan zijn voor de wijze waarop het dier in volwassenheid op acute en chronische) belastende prikkels of condities reageert. Het kan daarom voor de praktijk relevant zijn om niet alleen bij slachtvarkens) maar ook bij fokzeugen rekening te houden met het facet copingstrategie. Tevens bevestigen de resultaten van het onderzoek dat individuele huisvesting een chronische belasting vormt voor varkens. Dit is essentiŽle informatie in verband met de nieuwe wetgeving op het gebied van huisvesting van fokzeugen.

Samenvatting onderzoek
Bij diverse diersoorten is gevonden dat individuen kunnen verschillen in de wijze van reageren op belastende omstandigheden. Er bestaan verschillende gedragsfysiologische aanpassingsstrategieŽn: dieren kunnen zich actief verzetten of passief reageren en er zijn aanwijzingen dat die strategieŽn verband houden met verschillen in gevoeligheid voor stress-stoornissen. Ook bij varkens zijn dergelijke contrasterende reacties op stressprikkels beschreven. Er zijn aanwijzingen dat de weerstand die een big biedt in de zogenaamde rugtest gerelateerd is aan de aanpassingsstrategie van het dier. Bij deze test wordt een big 1 minuut op zijn rug gelegd en losjes vastgehouden en het aantal ontsnappingspogingen en vocalisaties wordt geteld.

Doel van dit onderzoek was na te gaan of de rugtestrespons van de jonge big een voorspellende waarde heeft voor de aanpassingsstrategie van het dier op volwassen leeftijd en voor de stoornissen die het kan ontwikkelen als gevolg van chronische stress. Daartoe werden zowel biggen die niet proberen te ontsnappen tijdens de Rugtest (de 'low responders') als biggen die juist vaak proberen te ontsnappen (de 'high responders') geselecteerd. Op latere leeftijd werd de aanpassingsstrategie onderzocht en tevens de kwetsbaarheid voor stoornissen a.g. v. chronische belasting (individuele huisvesting).

Uit de voorlopige resultaten blijkt dat de twee typen onder normale, rustige omstandigheden niet veel van elkaar verschillen. Als de volwassen dieren echter kort aan stress worden blootgesteld, bijvoorbeeld door ze vast te zetten zoals bij veterinaire ingrepen wel gebruikelijk is, reageren de typen verschillend. De high responders vocaliseren dan meer, maar hun hartslag is lager dan die van de low responders. Wanneer de high responders individueel gehuisvest worden (langdurige stress) gaan ze meer gestoord gedrag vertonen dan de low responders.

Dit duidt erop dat individuele verschillen in omgaan met stress die men bij jonge biggen kan vaststellen, ook in volwassenheid nog tot uiting komen, iets waarmee in de praktijk rekening gehouden zou moeten worden. Daarnaast blijkt dat gelten die in groepshuisvesting gehouden worden beter groeien en minder beschadigingen van de maagwand ontwikkelen dan gelten in individuele huisvesting. Groepshuisvesting heeft dus, in vergelijking met individuele huisvesting, duidelijke positieve consequenties voor gezondheid en welzijn van varkens.